عبد الحسين نوايى
253
نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )
اعلى حضرت شاه ايران هم عقيده دارند كه دادخواهى به عمل آمده است . ولى اظهار مىدارند كه اين كار در زمان شورش ياغيان صورت گرفته و قول مىدهند كه چنانچه خداى قادر متعال به دو قدرت دهد تا اين نواحى را به تصرف درآورد ، وى فرمان خواهد داد تا به موضوع غرامت زيان ديدگان رسيدگى به عمل آيد و چنانچه مرتكبين غارت و كشتار اتباع روسيه شناخته شوند ، حكم خواهد كرد تا مقصرين يا ورثه آنان غرامات اموال منقول و غير منقول اتباع آسيب ديدهء روسيه را بپردازند . 6 - چون روابط دوستى و همجوارى اقتضا دارد كه ادامهء روابط دوستانه و رفت آمد طرفين منجر به روابط دولتين و تنها در دربار و اقامتگاه وزيران و منوط بر اقتضاى ارادهء شاهانه نباشد بلكه در نقاط مهم كشور نيز كسانى باشند كه در مقام كنسولى يا نمايندگى ، از روى خبرت و بصيرت به كار تجار روسى برسند و بتوانند در موقع لزوم زيانهاى وارد به بازرگانان را جبران نمايند و نيز در ميان ايشان به - دادرسى بپردازند و براى توسعهء تجارت از طرق مختلف اقدام و از وسائل گوناگون استفاده كنند ، على هذا مقرر مىگردد كه در دربار هر يك از دو كشور ، وزراى مختار اقامت داشته باشند و امتيازاتى كه در خور مقام و اهميت كار و شخصيت آنان است مطابق شئون ايشان رعايت شود و از طرف دولتى كه ايشان را پذيرفته بايد به آنها مسكن مناسب و وسيلهء معاش متناسب وضع آنها واگذار گردد و در شهرهائى هم كه لازم تشخيص شود ، اجازه داده خواهد شد كه براى حمايت از تجار در هر دو كشور قنسولها و نمايندگانى مقيم باشند و به فراخور مقامى كه دارند مورد احترام و ياورى قرار گيرند و به نيروى طرفين دستور داده خواهد شد تا بديشان احترام بگذارند و از هر نوع بىحرمتى و خسارتى در امان باشند و چنانچه ضررى بديشان نرسيده شكايتى دربارهء اتباع يكى از طرفين صورت گرفت هر گونه دادرسى و داورى منصفانه به عمل آيد و به شكايت ايشان برسند . 7 - دولت ايران نبايد مردم ايران و اتباع شاه را « كه هنگام ورود و اقامت نيروهاى مسلح روسى ، در ولايات و شهرهاى ايران ، پيرو فرمان و تابع امپراطورى